Sterniczka jamajska (Oxyura jamaicensis) to mały gatunek ptaka, który należy do rodziny kaczkowatych. Występuje głównie w Ameryce Północnej i Południowej. Kaczki te zasiedlają silnie zarośnięte tereny wodne. W latach 40. XX wieku wprowadzono je do Wielkiej Brytanii. Tam zaczęły tworzyć rosnącą populację. W wielu krajach uznawane są za gatunek inwazyjny. To skłoniło niektóre państwa do rozpoczęcia prawnie zatwierdzonych polowań, aby je wyeliminować.
Taksonomia
Sterniczka jamajska została opisana w 1789 roku przez Johanna Friedricha Gmelina. Umieścił on ją w rodzaju Anas i nadał jej nazwę Anas jamaicensis. Obecnie sterniczka jamajska jest klasyfikowana w rodzaju Oxyura, który został wprowadzony w 1828 roku przez Charlesa Luciena Bonaparte.
Sterniczka jamajska jest gatunkiem monotypowym, co oznacza, że nie wyodrębnia się u niej podgatunków.
Opis
Sterniczka jamajska to ptak o masywnej budowie. Ma łopatkowy dziób i długie, sztywne ogony. Jej sylwetka jest krótka, co sprawia, że są znakomitymi pływakami, ale trudności sprawia im latanie. Samce mają czarne czapki i jasne policzki. Latem ich ciała są kasztanowe, a zimą szaro-brązowe. Samice są mniejsze i lżejsze od samców.
Ich krótkie, masywne dzioby są przystosowane do żerowania pod wodą.
Sterniczki jamajskie rzadko latają, a jeśli już to blisko powierzchni wody, a ich lot jest szybki.
W locie widać ich ciemne wierzchołki skrzydeł.
Z powodu krępej budowy mają trudności w lataniu i chodzeniu w pozycji wyprostowanej.
Wokalizacje
Samce i samice nie są zbyt aktywne wokalnie przez większość roku, zmienia się to w okresie godowym. Samce wydają krótkie nawoływania, samice natomiast mają wyższe od nich głosy i często piszczą, gdy są gonione przez samców.
Rozmnażanie i zwyczaje
Sterniczki jamajskie łączą się w pary w miejscach lęgowych, nie w zimowiskach. Samce i samice często stają się agresywne wobec siebie, choć można je często zauważyć obok siebie.
Gniazda zakładają w gęstej roślinności wśród mokradeł, znajdujących się blisko wody. Samice budują gniazda z trawy, a typowa liczba jaj, które znoszą, wynosi od 5 do 15.
Samica wysiaduje jaja przez 23-26 dni, podczas gdy samiec je chroni. Młode po wykluciu szybko stają się samodzielne. Samice opiekują się potomstwem, ale, co ciekawe, nie przez cały okres odchowu.
Żywienie
Sterniczki jamajskie żywią się roślinami, owadami i skorupiakami. Żerują pod wodą, filtrując pokarm z podłoża. Ich dzioby mają wiele zakończeń sensorycznych, co ułatwia im znajdowanie pożywienia. Dzięki specjalnemu kształtowi dziobów skutecznie zrywają roślinność pod wodą. Często badają różne miejsca w poszukiwaniu pokarmu i wracają do tych, w których wcześniej znalazły ofiary.
Sterniczki jamajskie mogą również żywić się małymi mięczakami.
Gatunek inwazyjny
Sterniczki jamajskie stały się gatunkiem inwazyjnym w Wielkiej Brytanii, skąd rozprzestrzeniły się do Europy. Wzbudziły obawy ze względu na krzyżowanie się z innymi, zagrożonymi gatunkami. Z tego powodu rozpoczęto programy eliminacji sterniczek jamajskich.
Do marca 2012 roku w Wielkiej Brytanii zabito 6500 kaczek, a akcja ta kosztowała około 5 milionów funtów. Programy eliminacji trwały kilka lat, a brytyjska populacja sterniczki jamajskiej znacznie się zmniejszyła.
Sterniczka jamajska jest uważana za gatunek inwazyjny na liście Inwazyjnych Gatunków Obcych w Unii Europejskiej od 2016 roku.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Raja siwa
- Wombat australijski – wombat północny
- Dinozaury – zachowane tkanki miękkie. Aktualizacja
- Niekompletne systemy i źródła energii
- DNA a projekt
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Ruddy_duck [dostęp:15.10.2024].
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: USFWS Mountain-Prairie . Licencja: CC BY 2.0.
