Nestor kea (Nestor notabilis) jest gatunkiem dużego drapieżnego ptaka zaliczanego do rodziny nestorów (Nestoridae). Papuga ta należy do endemicznych gatunków Nowej Zelandii. Występuje powszechnie w lasach oraz rejonach górzystych Wyspy Południowej. Przedstawicieli tego gatunku wyróżnia oliwkowo-zielone upierzenie. Skórę pod skrzydłami ptaka porastają pomarańczowe pióra. Papugę tę można też łatwo rozpoznać po zakrzywionym ku dołowi szaro-brązowym dziobie.
Kea jest jednym z czterech gatunków należących do rodziny nestorów. W obrębie monotypowego gatunku nie wydziela się żadnych podgatunków.
Rozmnażanie i zachowanie
Nestor kea buduje gniazda w szczelinach skalnych i norach znajdujących się poniżej korzeni drzew. Ptak jest doskonale przystosowany do życia na górskich terenach. Wyróżnia go ponadprzeciętna inteligencja. Bez trudu rozwiązuje różne, także bardziej skomplikowane problemy logiczne (np. przesuwa i ciągnie określone przedmioty albo wykorzystuje proste narzędzia do zdobycia pokarmu i czyszczenia piór). W trakcie żerowania często współpracuje też z innymi osobnikami.
Taksonomia
Pierwszy naukowy opis nestora kea stworzył angielski ornitolog John Gould. Miało to miejsce w 1856 roku. Do opracowania charakterystyki badaczowi posłużył okaz schwytany na Wyspie Południowej w regionie Murihiku przez Waltera Mantella. O istnieniu takiego ptaka oraz jego zimowych zwyczajach Mantella poinformowali Maorysi.
Opis nestora kea
Dorosłe nestory zwykle mierzą od 46 do 50 cm długości. Zdarzają się też osobniki mające 55 cm długości. Masa ciała może wynosić od 0,75 do 1 kg. Dla samic typowa waga to 779 g, a dla samców 956 g. Ciało papugi pokrywa oliwkowoszare upierzenie. Tylko pod skrzydłami oraz na zadzie występują pomarańczowe pióra. Okolice dzioba ubarwione są na ciemnobrązowo. Taki sam kolor mają także oczy ptaka. Otaczają je szare obwódki. Na krótkim niebieskim ogonie widać czarną końcówkę. Młode osobniki są podobne do dojrzałych. Ich oczne obwódki są jednak żółte, a nogi mają szaro-żółty odcień.
Zasięg i siedlisko
Kea to jeden z endemicznych gatunków papug zamieszkujących Nową Zelandię. Nestory te spotyka się w różnych miejscach. Zamieszkują zarówno doliny rzeczne, jak i przybrzeżne lasy na zachodnim wybrzeżu Wyspy Południowej. Zasiedlają także górzyste tereny, takie jak Arthur’s Pass i Park Narodowy Aoraki / Mount Cook.
Na Wyspie Północnej obecnie nie stwierdza się natomiast obecności kea. Niekiedy można tam jednak zaobserwować pojedyncze zbłąkane osobniki. Praktyczny brak tych ptaków we wspomnianych rejonach związany jest najprawdopodobniej z występującą tam dużą liczbą drapieżników polujących na papugi.
Zachowanie
Nestory kea zazwyczaj łączą się w stada liczące sobie kilkanaście osobników. Prowadzą one poligamiczny tryb życia. Samce zapładniają jaja kilku samic. Okazy przebywające w niewoli niezbyt dobrze znoszą samotność. Pozytywnie reagują jednak na swe odbicie w lustrze.
Kea budują gniazda w lasach bukowych na stromych stokach. Ich siedliska usytuowane są na wysokości przekraczającej 1600 metrów nad poziomem morza. Gniazda znajdują się wewnątrz nor lub szczelin, do których prowadzą tunele o długości nawet 6 metrów. Okres rozrodczy przypada na czas od lipca do stycznia. Samica jednorazowo składa od 2 do 5 jaj, których okres inkubacji wynosi trzy tygodnie. Samodzielnie zajmuje się ich wysiadywaniem oraz opieką nad potomstwem. Pisklęta stają się zdolne do opuszczenia gniazda po upływie około trzech tygodni od wyklucia się z jaj.
Wśród młodych nestorów obserwuje się wysoki poziom śmiertelności. Około 60% z nich ginie przed ukończeniem pierwszego roku życia. Pozostałe osobniki dożywają przeciętnie 5 lat. Zdarzają się jednak również 10-letnie okazy.
Nestor kea – zdolności poznawcze
Kea charakteryzują zdolności poznawcze zbliżone do niektórych naczelnych i innych inteligentnych ptaków takich jak papuga żako. Wykazują się one zdolnością do planowania różnych działań i kontrolowania swoich impulsów. Potrafią uczyć się przez obserwację i za pomocą metody prób i błędów. Dobrze radzą sobie także z prostymi łamigłówkami.
Dieta i odżywianie
Nestory kea zalicza się do ptaków wszystkożernych. W skład ich diety wchodzi około 40 gatunków roślin. Chętnie polują także na larwy chrząszczy, koniki polne, ślimaki i pisklęta ptaków (głównie burzyków). Czasem jedzą też myszy i króliki. Wykazują ponadto tendencję do spożywania padliny oraz jedzenia pozostawionego przez ludzi.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Marmozeta lwia
- Łasica pospolita – łasica – łaska
- Jaki jest największy dinozaur na świecie?
- Jak może wyglądać społeczeństwo post-scarcity?
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Kea [dostęp: 15.05.2025]
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Mark Whatmough. CC BY 2.0.
