Skorek pospolity zwany potocznie „korcem”, „zausznikiem”, „szczypawką” lub „szczypawicą” (Forficula auricularia) to owadożerny i roślinożerny owad z rodziny Forficulidae. Nazwa zausznik pochodzi od charakterystycznego kształtu tylnego skrzydła, które po rozłożeniu przypomina ludzkie ucho. Sam gatunek, auricularia, nawiązuje bezpośrednio do tej cechy.
Korzec przystosowany jest do życia w różnych środowiskach. Często bywa spotykany w domach w Ameryce Północnej. Ze względu na tendencję do wnikania w szczeliny budynków i konsumpcję produktów spożywczych w spiżarniach, bywa uznawany za szkodnika domowego.
Owady mają barwę czerwonobrązową, spłaszczone, wydłużone ciało oraz cienkie, koralikowate czułki. Na końcu giętkiego odwłoka znajdują się szczypce, obecne u obu płci. U samców są one duże i zakrzywione, a u samic proste. Młode osobniki (nimfy) przypominają dorosłe. Ich skrzydła są jednak niewielkie.
Morfologia
Skorek pospolity ma wydłużone, spłaszczone ciało o brązowawym zabarwieniu, z tarczkowatym przedpleczem, dwoma parami skrzydeł oraz parą szczypcowatych przydatków odwłokowych. Dorosłe osobniki osiągają długość około 12–15 mm. Drugi segment stopy, znajdujący się na nodze, jest klapowaty. Sięga pod segment trzeci. Czułki składają się z 11–14 członów. Aparaty gębowe mają budowę gryzącą.
Taksonomia skorka pospolitego
Szczegółowa analiza DNA mitochondrialnego okazów z całej Europy wykazała, że szczypawka stanowi złożony kompleks kilku gatunków, które są morfologicznie nierozróżnialne. W kompleksie wyróżnia się co najmniej cztery gatunki: Forficula auricularia, Forficula dentata, Forficula mediterranea oraz Forficula aeolica.
Nazwa Forficula auricularia dotyczy osobników występujących w Skandynawii i Europie Środkowej. Forficula dentata jest gatunkiem typowym dla Wysp Brytyjskich i Europy Zachodniej. Inne gatunki w kompleksie odróżnia się na podstawie haplotypów mitochondrialnych.
W Ameryce Północnej korce reprezentowane są przez dwa bliźniacze gatunki, które są izolowane rozrodczo. Populacje z obszarów o zimnym klimacie kontynentalnym zazwyczaj wydają jeden miot rocznie i tworzą gatunek Forficula auricularia. W cieplejszych regionach występują dwa mioty rocznie, tworząc populacje Forficula dentata.
Zasięg występowania
Pochodzący z Europy, zachodniej Azji, a być może także północnej Afryki, skorek pospolity został wprowadzony do Ameryki Północnej na początku XX wieku. Od tego czasu rozprzestrzenił się na dużą część kontynentu. Do Nowej Zelandii trafił przypadkowo wraz z wczesnymi osadnikami europejskimi. Zauszniki najczęściej występują w klimacie umiarkowanym. Pierwotnie odkryto je w regionie palearktycznym. Ich aktywność jest największa przy niewielkich dobowych wahaniach temperatury.
Skorek pospolity – siedlisko
Szczypawki najlepiej rozwijają się w chłodnych, wilgotnych środowiskach. Optymalny wzrost osiągają przy średniej temperaturze około 24 °C. Ich dobowa liczebność w ciągu roku zależy od takich czynników jak: temperatura, prędkość wiatru oraz dominacja wiatrów wschodnich. Rozwój gatunku jest w dużym stopniu warunkowany warunkami termicznymi. Obecność owadów można przewidywać na podstawie parametrów pogodowych.
Dorosłe osobniki w okresie hibernacji tolerują niskie temperatury. Ich przeżywalność spada na glebach o słabym drenażu, na przykład gliniastych. Aby uniknąć nadmiernej wilgoci, poszukują południowych stron dobrze osuszonych stoków. Czasami zajmują także puste łodygi kwiatów, gdy gleba jest słabo przepuszczalna. Jaja zauszników wykazują dużą odporność na uszkodzenia spowodowane zarówno zimnem, jak i wysoką temperaturą.
Zachowanie
Skorki pospolite w ciągu dnia ukrywają się w chłodnych, ciemnych i trudno dostępnych miejscach, takich jak kwiaty, owoce czy szczeliny w drewnie. Są przede wszystkim aktywne nocą. Wtedy poszukują pożywienia. Ich dieta opiera się na materiale roślinnym, a także innych drobnych owadach. Znane są też z tego, że żerują na mszycach, pająkach czy jajach owadów. Mimo, że są wszystkożerne, większość naukowców klasyfikuje je w grupie padlinożerców a nie drapieżników.
Do ulubionych roślin zauszników należą: stulisz lekarski (Sisymbrium officinale), koniczyna biała (Trifolium repens) i dalia (Dahlia variabilis). Lubią także melasę. Żywią się również pokarmem pochodzącym z roślin naczyniowych, porostów i glonów. Mimo że rośliny stanowią ich główne źródło pożywienia, preferują mięso lub substancje słodkie. Wybierają mszyce zamiast liści czy plasterków owoców jabłka, czereśni czy gruszki. Dorosłe osobniki spożywają więcej owadów niż nimfy.
Chociaż szczypawica posiada dobrze rozwinięte skrzydła, są one stosunkowo słabe i rzadko używane. Głównym sposobem przemieszczania się owadów jest pełzanie lub przenoszenie np. przez wiatr.
Cykl życia
Skorki pospolite mogą wyprowadzać jeden lub dwa mioty w ciągu roku. Samice i samce często zimują wspólnie w podziemnych gniazdach. Na koniec zimy lub na początku wiosny samice składają jaja, po czym samiec zostaje wypędzony z gniazda. Jaja mają kolor jasnożółty lub kremowy i kształt eliptyczny.
Samica inkubuje jaja i opiekuje się nimi aż do wylęgu. Po wylęgnięciu nimfy przechodzą cztery stadia rozwojowe (instary) zanim osiągną dojrzałość i dorosłość.
Cykl życia szczypawicy obejmuje dwie fazy: fazę gniazdowania i fazę swobodnego żerowania. W fazie gniazdowania jednostka rodzinna składa się z pary samca i samicy. Później tylko z samicy i jej nimf. Owady mogą opuszczać gniazdo nocą w poszukiwaniu pokarmu, ale samica z młodymi zawsze wraca do gniazda przed nastaniem dnia. W fazie swobodnego żerowania różne grupy rodzinne wchodzą ze sobą w interakcje. Nimfy nie wracają już do gniazd po wyprawach żerowych. W tym czasie samice mogą wyprowadzać drugi miot, ponieważ zakończyły opiekę nad pierwszym.
Zapraszamy także do przeczytania innych artykułów:
- Siwerniak – świergotek górski – siwarnik
- Sosnówka (ptak) – sikora sosnówka
- Czy wieloświat naprawdę istnieje?
- Moralne wartości religijne a jakość decyzji życiowych
Żródło:
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Forficula_auricularia [dostęp:27.09.2025]
