Rozszczepka pospolita (Schizophyllum commune) to jeden z najbardziej oryginalnych, niespotykanych grzybów, jakie występują w przyrodzie.
Charakterystyka
Rozszczepka pospolita to grzyb, który zaliczany jest do rodziny rozszczepkowatych. Jest to grzyb w kolorze jasnoszarym. Niektóre okazy prezentują różowawy odcień. Grzyb może być również zabarwiony na kolor zielony, w przypadku gdy pomiędzy włoskami kapelusza rozwijają się glony.
Grzyba nie charakteryzuje żaden smak, zapach ani aromat.
Rozszczepka pospolita jest pasożytem i saprotrofem. W związku z tym jej pojawienie się wywołuje białą zgniliznę na drewnie. Nie jest lubiana przez rolników. Potrafi wywołać liczne spustoszenia, zwłaszcza przez fakt, że poraża zafoliowane bele siana i kiszonki. Ciekawostką jest, że rozszczepka pospolita niekiedy, chociaż bardzo rzadko, atakuje także ludzi. Badania naukowe wykazały obecność tego gatunku grzyba w drogach oddechowych osób, które posiadały obniżoną odporność.
Na naszym kontynencie rozszczepka pospolita uważana jest za niejadalną. Jednak w Chinach, na Beninach, w Demokratycznej Republice Konga, Etiopii, Ghanie, na Madagaskarze, w Meksyku i w wielu innych krajach jest to gatunek grzyba, który został wpisany na listę grzybów jadalnych.
Rozszczepka pospolita zawiera schizophylan. Jest to substancja, która wykazuje właściwości immunostymulujące, jak również przeciwnowotworowe.
Zarodniki rozszczepki pospolitej są białe, czasami posiadają bladoróżowy odcień. Ich cechą charakterystyczną jest cylindryczny kształt, gładka powierzchnia. Ich wymiary oscylują w granicach 5,5-7 × 1,5-2,5 µm. Owocniki wyrastają przez cały rok.
Rozszczepka pospolita jest niezwykle podobna do ciżmówki zmiennej. Cechą charakterystyczną, która odróżnia te dwa, zbliżone do siebie wyglądem gatunki grzybów, są nierozszczepione blaszki u ciżmówki.
Morfologia
Kapelusz rozszczepki pospolitej jest muszlowaty, wachlarzowaty. Grzyb nie posiada trzonu. Posiada boki bardzo wąsko przyrośnięte do podłoża, na którym rośnie. Średnica kapelusza wynosi 10-40 mm. Powierzchnia grzyba nierzadko jest szczeciniasta, aż do filcowatej. Kapelusz rozszczepki pospolitej jest promieniście pofałdowany lub bruzdowany. Posiada cienkie brzegi, które są dość silnie podwinięte, przede wszystkim u młodych osobników. Miąższ rozszczepki jest ochrowy, łykowaty, elastyczny. Jest go mało, w związku z czym wydaje się suchy, kruchy.
Nazewnictwo
Polska nazwa grzyba została podana przez dwóch naukowców: Barbarę Gumińską i Władysława Wojewodę. Miało to miejsce w 1968 roku. Przed podaniem oficjalnej, polskiej nazwy, ten gatunek grzyba był opisywany w piśmiennictwie mykologicznym jako kosmatek, dwójlistek towarzyski czy olszówka pospolita.
Występowanie
Rozszczepka pospolita jest grzybem powszechnie znanym i spotykanym zarówno w naszym kraju, jak i na całym świecie.
Grzyb zazwyczaj rośnie w dużych, licznych grupach. Ich najczęstsze występowanie to martwe bądź żywe drewno liściaste. Zdarza się, że rozszczepka pospolita spotykana jest także na drewnie iglastym. Rośnie na pniach, gałęziach, bez znaczenia, czy leżących, czy stojących. Często takie gatunki grzybów obserwować można również na drewnie budowlanym.
Rozszczepka pospolita unika wilgotnych siedlisk, a jej najczęstszym miejscem występowania są stanowiska silnie nasłonecznione. Bardzo często ten gatunek grzyba można napotkać razem z porostami i wrośniakiem szorstkim.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Kolczatek strzępiasty
- Berłóweczka czeska
- Biblia wyprzedziła naukę w sprawie optymalnej diety
- Kości wikingów a datowanie radiowęglowe
- b Centauri b – egzoplaneta, która nie powinna istnieć
Źródła
- https://grzyby.pl/gatunki/Schizophyllum_commune.htm,
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Rozszczepka_pospolita
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Hagen Graebner. Licencja: CC BY-SA 2.5.
