Muchomor rdzawobrązowy (Amanita fulva Fr.) to gatunek grzybów należący do rodziny muchomorowatych (Amanitaceae).
Nazewnictwo
Muchomor rdzawobrązowy po raz pierwszy opisał Jacob Christian Schäffer w 1774 roku jako Agaricus fulvus. W 1815 r. Elias Fries przeniósł go do rodzaju Amanita (muchomor). Później ze względu na brak pierścienia na trzonie umieszczono go w rodzaju Amanitopsis. Obecnie jednak cechę tę uważa się za niewystarczającą i za prawidłową nazwę uważa się diagnozę E. M. Friesa.
Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 1992 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako muchomor brunatny, bedłka, muchar pochwiasty, mglejarka pochwiasta forma płowa, bedłka mglejarka odmiana żółta, muchomor mglejarka. Używane są także nazwy: czubek, panienka, wyskoczek i żydówka. Używana w niektórych regionach nazwa „czubajka” jest myląca, ponieważ odnosi się w polskim nazewnictwie do rodzaju Macrolepiota.
Morfologia
Kapelusz grzyba osiąga od 3 do 10 cm średnicy. Początkowo jest dzwonkowato stożkowy, a później łukowaty z niewielkim garbem, na koniec płasko rozpostarty bez garba. Jest wyraźnie prążkowany na brzegu, nagi, gładki, przeważnie bez pozostałości osłony. W wilgotnych warunkach jest lepko oślizgły, jasnobrązowy, pomarańczowobrązowy, na koniec czerwonobrązowy. Czasami na powierzchni znajdują się siwawe resztki osłony. Skórka daje się ściągnąć z całego kapelusza. Blaszki ma średnio gęste, nieprzyrośnięte do trzonu, o białej barwie.
Trzon osiąga wysokość 8-15 cm, jest cylindryczny, zwężający się ku górze, gładki, bez pierścienia, u starszych okazów rurkowaty, biały do orchowobrązowego. Podstawę trzonu otacza luźna pochwa, mająca charakterystyczne dla tego gatunku cechy: jest błoniasta, dołem przyrośnięta, górą wolna, luźna, sięgająca aż do 1/4 wysokości owocnika. Ma kolor od białego do orchowobrązowego. Miąższ jest barwy białej, wodnisty, kruchy, cienki.
Zarodniki są kuliste, nieamyloidalne, o rozmiarach 9,7-12,5 × 9,7-12,5 μm.
Występowanie
Muchomor rdzawobrązowy występuje w Ameryce Północnej, Europie, Azji i Afryce. W Polsce jest pospolity. Rośnie w lasach liściastych i iglastych od nizin do gór, na ziemi, szczególnie pod świerkami, ale także pod sosnami, dębami, bukami i brzozami. Muchomor rdzawobrązowy w Polsce występuje od czerwca do października, w Wielkiej Brytanii i Irlandii dłużej: od maja do listopada-grudnia.
Znaczenie
Muchomor rdzawobrązowy to grzyb jadalny, o łagodnym zapachu i smaku. Jednak odradza się jego zbieranie, można go bowiem pomylić z innymi, trującymi gatunkami grzybów. Obecnie zastosowanie grzyba jest niewielkie z uwagi na mierne walory smakowe oraz łatwość pomyłki z trującymi kuzynami. Zawarte w surowych owocnikach hemolizyny mogą rozpuszczać czerwone krwinki w organizmie człowieka, dlatego należy starannie wygotować lub usmażyć zebrane okazy.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Skórnik szorstki
- Omułek śródziemnomorski
- Co Biblia mówi na temat zdrowej diety i odżywiania?
- Inżynieria ekosystemów – nietrafione wyjaśnienia
- Transhumanizm – niebezpieczna idea?
Źródła
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Muchomor_rdzawobrązowy
- https://www.ekologia.pl/wiedza/grzyby/muchomor-rdzawobrazowy
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Holger Krisp. Licencja: CC BY 3.0.
