Altannik lśniący, altannik fioletowy (Ptilonorhynchus violaceus) to gatunek ptaka z rodziny altanników (Ptilonorhynchidae). Występuje w dżunglach deszczowych i innych lasach w dwóch regionach wschodniej Australii, od północnego Queenslandu na północy po południową Wiktorię na południu. Jest jedynym przedstawicielem rodzaju Ptilonorhynchus.
Opis
Altannik lśniący jest średniej wielkości ptakiem o wadze około 150 g. Jego długość ciała wynosi 28-30 cm. Posiada mocny dziób. Jego upierzenie jest płowobrązowe.
Altannik swoją owocową dietę uzupełnia bezkręgowcami. Pokarmu szuka na ziemi oraz w gałęziach drzew. W zimie łączy się w stada, gdzie razem może przebywać do 50 ptaków, które wspólnie poszukują pożywienia. Opuszczają bezpieczny las i wyruszają na otwarte tereny – na pola, do sadów i ogrodów, gdzie szukają głównie owoców. Większe stado altanników potrafi „zebrać” wszystkie owoce ze średniej wielkości sadu w ciągu tygodnia. Z tego powodu altanniki nie są lubiane przez ogrodników i rolników, którzy do nich strzelają. W niektórych regionach w okolicy Melbourne ptaki te zostały już całkowicie wytępione.
Budowa altanki
Od kwietnia do maja samczyk altannika zaczyna budować tzw. altankę. Najpierw wybiera miejsce, na którym później wykonuje fundament z gałęzi. Następnie po bokach wznosi dwie przeciwległe ściany, tworzące przejście. Są one wygięte w łuk i dotykają się na górze. Na koniec samiec ozdabia wejście muszlami, piórami, kamyczkami, kolorowymi owocami i innymi barwnymi i różnokształtnymi przedmiotami. Wyszukuje też połyskliwe kawałki szkła i metali. Na zakończenie samiec kawałkiem kory, który trzyma w dziobie, maluje ściany altanki mieszaniną soków z owoców i własnej śliny. Najczęstszym, atrakcyjnym dla samiczek kolorem jest niebieski. Po skończonej pracy samiec rozpoczyna toki przed altanką. Podskakuje wokół swej budowli, przelatuje przez nią i wydaje głośne dźwięki.
Umiejętność budowania altanki samce przyswajają z wiekiem. Młode ptaki budują na początku proste altanki, a kolejne ich konstrukcje są bardziej zaawansowane. Altanniki mają słabość do koloru niebieskiego, ptaki hodowane w niewoli zabijają czasem małe niebieskie ptaszki, by ozdobić nimi altankę. Koło altanek altannika znajdowano już srebrne monety, okulary, zegarek na łańcuszku, kule z broni i puste naboje.
Rozmnażanie altannika lśniącego
Samiczka zwabiona śpiewem samczyka pozostaje w okolicy nawet kilka tygodni. Samiczka decyduje, czy przyjmuje zaloty, zanim po raz pierwszy wejdzie do altanki. Kiedy jest gotowa do parzenia, pochyla się do przodu. Po parzeniu samiczka opuszcza ozdobioną altankę, zaczyna budować gniazdo i tam znosi jajka. Samczyk w tym czasie rozbudowuje swoją budowlę, nadal ozdabia teren przed altanką, kontynuuje taniec godowy w nadziei zwabienia następnych partnerek. Na drzewie lub na pnącej roślinie, kilkaset metrów od altanki, samiczka splata z gałązek miskowate gniazdo. Znosi tam 2-3 białe, nakrapiane brązowe jaja, które wysiaduje sama przez trzy tygodnie. Kiedy wyklują się pisklęta, karmi je na początku owadami i kawałkami owoców. Sama też broni gniazda przed intruzami. Po trzech tygodniach pisklęta usamodzielniają się i opuszczają gniazdo.
Co ciekawe, jeśli samiec zostanie wykastrowany, nie buduje altan i nie przyozdabia terenu. To oznacza, że potrzeba budowania altan sterowana jest hormonalnie.
Altannik potrafi naśladować głosy niektórych ptaków. Osobniki żyjące w miastach naśladują np. miauczenie kota czy dźwięk gwizdka.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Czapla siwa
- Ptaszor jaskółczy – ptaszor
- Dlaczego tydzień liczy siedem dni?
- Sen króla Nabuchodonozora, czyli jak historia potwierdza Pismo Święte
- Czy UFO naprawdę istnieje? – część 2: Siły stojące za zjawiskiem
Źródła
- https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Altannik_l%C5%9Bni%C4%85cy
- https://www.medianauka.pl/altannik-lsniacy
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Joseph C Boone. Licencja: CC BY-SA 4.0.
