Nornik bury (Microtus agrestis) jest niewielkim gryzoniem zaliczanym do rodziny chomikowatych (Cricetidae). Reprezentuje podrodzinę karczowników (Arvicolinae). Dorosłe zwierzę zazwyczaj dorasta do około 10 cm długości. Za jego charakterystyczną cechę uznaje się krótki ogon.
Nornik bury należy do zwierząt występujących powszechnie w całej Europie. Zasiedla on tereny ciągnące się w pasie od wybrzeży Atlantyku po jezioro Bajkał w Azji. Przedstawicieli tego gatunku najczęściej można spotkać na wilgotnych, porośniętych trawą obszarach. Preferują zwłaszcza łąki, lasy, mokradła i brzegi rzek. Gryzonie budują swoje gniazda zarówno na powierzchni ziemi, jak i pod nią. Norniki stanowią główny składnik diety sów i innych drapieżników. Są one pożywieniem m.in. dla jastrzębi, gronostajów, tchórzy, lisów i węży.
Opis
Nornik bury wyróżnia się niewielkimi rozmiarami ciała. Jego długość może wynosić od 8 do 13 cm, a ogon mierzy około 4 cm. Przeciętny osobnik waży zazwyczaj od 20 do 50 gramów. Futro na grzbiecie jest szarobrunatne. Spodnia część ciała odznacza się natomiast szarym ubarwieniem. Zwierzę ma duże oczy i lekko zaokrąglony pyszczek, z którego po obu bokach wyrastają wąsy. Norniki wydają ciche, niskie skrzeki. Niektóre emitowane przez nie dźwięki przypominają chrobotanie.
Występowanie i siedlisko
Zasięg występowania nornika burego jest bardzo szeroki. Rozciąga się on na zachodnią Europę oraz wschodnie tereny aż do jeziora Bajkał w Syberii. Liczne populacje tego gatunku odnotowuje się także w północno-zachodniej części Chin i w północnych rejonach Skandynawii. Gryzonie można także spotkać w Norwegii, Szwecji i Finlandii. Nie odnotowano natomiast ich obecności na Islandii. W krajach południowej Europy występują jedynie sporadycznie.
Norniki żyją w różnych środowiskach. Zwykle zasiedlają łąki, skraje pól, plantacje, brzegi lasów, polany oraz wrzosowiska. Są też stałymi bywalcami wydm, torfowisk, bagien i brzegów rzek. Część osobników żyje na wysokości około 1700 metrów nad poziomem morza.
Zachowanie
Nornik bury wykazuje się wzmożoną aktywnością w ciągu dnia. Poza żerowaniem zajmuje się kopaniem nor. Zwykle umiejscawia je na powierzchni ziemi. Mogą się one także znajdować pod opadłymi liśćmi albo pod śniegiem. Tworzone przez niego ścieżki z reguły przecinają wysoką roślinność. Zwierzę wykorzystuje je do ucieczki przed drapieżnikami. Gryzoń zazwyczaj załatwia również swoje potrzeby fizjologiczne obok tych traktów.
Nornik bury zalicza się do roślinożerców. W skład jego diety wchodzą głównie zioła, trawy oraz mchy. W okresie zimowym żywi się korą drzew. Niekiedy odżywia się także larwami owadów. Liczebność populacji tych gryzoni ulega wahaniom w zależności od pory roku. W okresie letnim na polu o powierzchni 1 ha może żyć nawet kilka tysięcy osobników. W miesiącach zimowych liczba ta natomiast zmniejsza się do około 200 osobników na 1 ha.
Wielość norników burych żyjących na terenach rolniczych nie przekłada się na ich szkodliwość dla upraw. Wpływ tych zwierząt na plony zazwyczaj jest znikomy.
Rozmnażanie
Norniki bure rozmnażają się przez cały rok. Najwięcej młodych przychodzi na świat na wiosnę i w lecie (czyli w okresach największej dostępności pożywienia). Gniazda tych gryzoni zazwyczaj zlokalizowane są w kępach trawy lub turzycy. Miot może liczyć od 8 do 12 młodych. Z reguły rodzą się one po trwającej trzy tygodnie ciąży. Matka karmi je mlekiem przez 12 dni. Po upływie następnych trzech tygodni młode są już na tyle dojrzałe, że mogą opuścić gniazdo. Wkrótce stają się zdolne do rozrodu.
Samice mogą zajść w ciążę kilka razy w ciągu roku. Przeciętne osobniki żyją około 2 lat. Zwierzęta te wykazują zachowania terytorialne. Dotyczy to w szczególności samców, które w razie potrzeby bronią swoich terenów przed intruzami. Terytoria samic często natomiast pokrywają się z terytoriami innych osobników. Dla tego gatunku typowe są też migracje matek pomiędzy wydanymi przez nią na świat miotami. Samice mogą także wchłonąć zarodki w trakcie ciąży.
Status
Norniki bure zalicza się do gatunków pospolitych. Ich liczebność w dłuższej perspektywie czasowej utrzymuje się na stabilnym, wysokim poziomie. W niektórych okresach roku odnotowuje się jednak tymczasowe spadki wielkości populacji (tak dzieje się zwykle w zimie). Według Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) norniki bure są gatunkiem najmniejszej troski.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Kangur rdzawoszyi – walabia Bennetta – kangur Bennetta
- Muł
- Zwoje z Qumran – najważniejsze odkrycie archeologii biblijnej
- Czwarta rewolucja przemysłowa a nasze człowieczeństwo – część 2
- Starożytne mity – więcej niż tylko mity (cz. 2)
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Short-tailed_field_vole [dostęp: 13.11.2024]
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Fer boei. Licencja: CC BY-SA 3.0.
