Pomurnik (Tichodroma muraria) to mały ptak występujący w wysokich górach Palearktyki, od południowej Europy po centralne Chiny. Jest jedynym przedstawicielem zarówno rodzaju Tichodroma, jak i rodziny Tichodromidae.
Taksonomia
Na początku, pomurnik był klasyfikowany jako pełzacze (Certhia muraria) przez Linneusza. W 1811 roku Johann Illiger nadał mu nowy rodzaj Tichodroma.
Podgatunki pomurników
Pomurnik ma dwa podgatunki:
- Pomurnik europejski (T. m. muraria) – występuje w Europie, Kaukazie i zachodnim Iranie.
- Pomurnik azjatycki (T. m. nepalensis) – występuje w Kazachstanie, Turkmenistanie, wschodnim Iranie i Chinach.
Opis
Pomurnik ma 15,5–17 cm długości i waży 17–19 gramów. Jego upierzenie jest niebieskoszare, z ciemniejszymi piórami skrzydeł i ogona. Samce latem mają czarne gardło, które przechodzi w szarość ciała. Samice mogą mieć białe gardło lub ciemną plamkę. Jesienią i zimą obie płcie mają białe gardło. Najbardziej charakterystyczne są jednak czerwone skrzydła z białymi plamkami. W pełni widoczne, gdy ptak rozkłada skrzydła. Ogon jest krótki, czarny z białym brzegiem. Młode ptaki wyglądają jak dorosłe zimą. Podgatunek T. m. nepalensis jest ciemniejszy od europejskiego.
Wokalizacje
Pomurniki są na ogół ciche, ale samce i samice śpiewają. Samice śpiewają głównie w zimie, broniąc terytoriów żerowych. Ich śpiew to wysoki, przedłużony gwizd, w którym nuty naprzemiennie rosną i opadają. Samiec śpiewa w okresie lęgowym, gdy siedzi lub wspina się.
Występowanie i siedlisko pomurnika
Pomurnik zamieszkuje wysokie góry. W Europie gniazduje na wysokości od 1000 do 3000 m, w Himalajach – od 3600 do 5100 m. Zimą schodzi na niższe wysokości i można go znaleźć na budowlach oraz w kamieniołomach. W Francji regularnie zimuje na katedrach i wiaduktach. Pomurniki występują także w Himalajach i zimują w Bangladeszu.
Zachowanie
Pomurniki są terytorialne. Latem pary bronią swoich terytoriów lęgowych. Zimą są samotne, broniąc terytoriów żerowych. Ich obszar żerowy może obejmować kamieniołom lub masyw skalny. Ptaki te pokazują lojalność do tych samych miejsc żerowych przez kilka lat.
Lęg pomurnika
Samica buduje gniazdo w szczelinie skalnej, dziurze lub jaskini. Gniazdo jest wyściełane trawą, mchem, piórami i wełną. Składa 4–5 jaj, które są białe z ciemnymi plamkami. Inkubacja trwa 19–20 dni. Samica jest regularnie karmiona przez samca. Młode są bezbronne przy narodzinach i przez 28–30 dni są karmione przez oboje rodziców, aż w końcu opuszczają gniazdo.
Żywienie
Pomurniki żywią się owadami i pająkami, które zbierają z powierzchni skalnych. Czasami gonią latające owady w krótkich lotach. Podczas żerowania poruszają się po skale w krótkich skokach, z częściowo rozłożonymi skrzydłami.
Przy okazji polecamy zapoznać się z artykułami:
- Żołędnica europejska
- Palmojad – rakama
- Kwiczoł
- Planety pozasłoneczne a chrześcijaństwo
- Ewolucyjne źródła rasizmu
Źródło
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Wallcreeper [dostęp: 21.02.2025].
© Źródło zdjęcia głównego: Wikimedia Commons. Autor: Charles J. Sharp. Licencja: CC BY-SA 4.0.
