Jako zespół Polskiego Instytutu Badawczo-Edukacyjnego Ewolucja Myślenia (zwanego dalej PIBE Ewolucja Myślenia) badamy i popularyzujemy czynniki wpływające na poczucie spełnienia w życiu. Staramy się, aby nasze publikacje i badania stanowiły wiarygodne źródło wiedzy o mechanizmach decydujących o dobrym życiu.
Realizując tę misję, przeprowadziliśmy badanie dobrostanu mieszkańców Polski. Skupiliśmy się w nim na poszukiwaniu punktów wspólnych między osobistym szczęściem a działalnością prospołeczną. Próbowaliśmy naukowo zweryfikować, czy altruizm to klucz do lepszego samopoczucia.
Badanie „Pomaganie innym a szczęście Polaków”
Ogólnopolskie badanie na temat dobrostanu Polaków zostało przeprowadzone przez PIBE Ewolucja Myślenia w styczniu 2026 roku we współpracy z dr hab. Piotrem Michoniem, profesorem Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu oraz autorem bloga Ekonomia Szczęścia. W naszym badaniu skupiliśmy się na sprawdzeniu, jak pomaganie innym łączy się z naszym osobistym poczuciem szczęścia.
Projekt objął zasięgiem całą Polskę – wzięło w nim udział 1000 pełnoletnich osób, co pozwoliło na uzyskanie wyników reprezentatywnych dla całego społeczeństwa. Uczestnicy dzielili się swoimi doświadczeniami, wypełniając elektroniczne kwestionariusze na panelu internetowym SW Panel.
Raport z badania
Podsumowaniem ogólnokrajowego projektu badawczego poświęconego dobrostanowi jest raport pt. „Pomaganie innym a szczęście Polaków – badanie ogólnopolskie 2026”. Publikacja, przygotowana wspólnie przez PIBE Ewolucja Myślenia oraz Ekonomię Szczęścia (blog i podcast), w przystępny i uporządkowany sposób przybliża zebrane dane, oferując wnikliwą analizę zgromadzonego materiału.
Publikację kierujemy przede wszystkim do środowisk akademickich, pracowników instytutów oraz członków kół naukowych. Wierzymy jednak, że zawarte w niej wnioski zainspirują znacznie szersze grono odbiorców, stając się dla nich naukowym argumentem za tym, że wspieranie innych to jedna z najskuteczniejszych dróg do poprawy własnej jakości życia.
Co zawiera raport?
- Najważniejsze wnioski z badania
- Ilu z nas pomaga? – Jaka część Polaków pomaga, jak często i ile poświęcają na to czasu.
- Co nami kieruje? – Motywacje, formy pomocy, zmiany podejścia do wolontariatu wraz z wiekiem itp.
- Poczucie sensu a pomaganie innym – pomaganie a dobrostan, powody ograniczonego angażowania się w pomaganie itp.
- Najważniejsze zmiany z roku na rok – różnice z raportem z roku 2025.
Raport „Pomaganie innym a szczęście Polaków – badanie ogólnopolskie 2026” można pobrać tutaj.
Wyniki badań
Analiza zgromadzonych danych potwierdza, że wsparcie udzielane innym idzie w parze z wyższym poziomem osobistego szczęścia. Dzielenie się środkami materialnymi i nie tylko można więc postrzegać jako jeden z istotnych elementów wzmacniających poczucie życiowego spełnienia i dobrostanu.
- Osoby, które deklarowały, że udzielają pomocy zarówno finansowej, jak i niefinansowej, osiągają najwyższą średnią ocenę zadowolenia z życia: 16,62 (na skali Dienera od 5 do 25). Największy jest wśród nich również odsetek tych, którzy są (bardzo) zadowoleni z życia (27%, przy odsetku niezadowolonych wynoszącym 9,5%).
- Z kolei wśród osób niepomagających ani finansowo, ani niefinansowo, a także niezdecydowanych, średnia satysfakcji z życia jest niższa i wynosi tylko 14,09. Również wysoki w tej grupie jest odsetek osób niezadowolonych z życia (21,9%, natomiast zadowolonych jest tylko 12,2%).
Wyniki naszego badania nie pozostawiają wątpliwości: udzielanie pomocy potrzebującym, a zwłaszcza pomocy finansowej, realnie podnosi komfort psychiczny darczyńcy. Potwierdza to znaną w psychologii i ekonomii tezę (m.in. Dunna, Aknina i Nortona), że uszczęśliwianie innych bywa dla nas bardziej satysfakcjonujące niż kupowanie kolejnych rzeczy dla siebie.
Wspieranie innych to prosta droga do lepszego samopoczucia, a mechanizm ten działa na kilku poziomach:
- relacje: pomaganie buduje mosty między ludźmi;
- emocje: wdzięczność innych karmi nasze wewnętrzne poczucie sensu;
- mózg: nasz układ nagrody reaguje na bezinteresowność, uwalniając „hormony szczęścia”.
Pełna analiza oraz szczegółowe interpretacje wyników znajdują się w treści raportu.
